Info

Kennisnet podcast

In de Kennisnet podcast hebben we het over onderwijsvernieuwing, innovatieve toepassingen van informatietechnologie in de onderwijspraktijk en digitale geletterdheid.
RSS Feed Subscribe in Apple Podcasts
2018
October
August
July
May
April
March
February
January


2017
December
November
October
September
August
July
June
May
April
March
February
January


2016
December
November
October
September
July
June
March
February
January


2015
December
November
October
September
August
June
May
April
March
February
January


2014
December
November
October
September
June


All Episodes
Archives
Now displaying: Page 1

In deze podcasts bespreken we recente ontwikkelingen in ict-technologie in relatie tot (innovatief) onderwijs.
We interviewen onderwijsmensen over actuele thema's in onderwijs en ict (door Frans Schouwenburg en Michael van Wetering). Daarnaast analyseren we technologie-nieuws op relevantie voor scholen en impact op hun ict-plannen (Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering). Tot slot voert Remco Pijpers gesprekken over digitale geletterdheid. 

Je kunt hier podcasts beluisteren of abonneren in iTunes of je favoriete podcast client.
Feedback en suggesties zijn welkom, b
edankt voor je belangstelling!

Oct 3, 2018

Wil je op jouw school op een originele manier werken aan taaldoelen? Laat leraren op je school radio maken met hun leerlingen. Voor een nieuwe podcastaflevering spraken wij Tjeerd van den Elsen, leraar op basisschool de Vijf Hoeven in Tilburg en Leraar van het jaar in 2017. Met zijn leerlingen maakt hij radio. De interviewer is Remco Pijpers van Kennisnet. 

Aug 26, 2018

Wat kunnen we leren van Hannah Arendt over de leerling in de digitale samenleving? Daarover praten we in een nieuwe podcast met Monique Leijgraaf, werkzaam als  onderzoeker en opleider aan de Hogeschool iPabo en mede-auteur van het boek ‘Aan het werk met Hannah Arendt’. Dit is een nieuwe aflevering in de serie ‘Onder pedagogen’.

Jul 11, 2018

Hoe professionaliseer je de ict-infrastructuur op school? Een belangrijke vraag, want scholen gebruiken steeds vaker en meer ict in de klas. Meer ict vraagt om een betrouwbare, professionele ict-infrastructuur. Wij spraken Hans Pronk - expert op het gebied van internettechnologie - over hoe schoolbesturen hun ict-infrastructuur kunnen professionaliseren.

Jul 5, 2018

Wat is de relatie tussen leesvaardigheid en digitale vaardigheden? ‘Die is groot’, zegt Natascha Notten van de Radboud Universiteit in Nijmegen. Wij spraken haar voor een nieuwe podcastaflevering in de serie ‘Onder wetenschappers’. In het gesprek gaat het onder andere over kansenongelijkheid en de manier waarop je taalonderwijs kunt koppelen aan digitale geletterdheid. 

Interviewer: Remco Pijpers, strategisch adviseur bij Kennisnet, auteur van het Handboek Digitale Geletterdheid. 

 

 

May 16, 2018

Ict-bekwaamheid van leraren en schoolbesturen, kan en moet veel beter. Dat zegt Joke Voogt, bijzonder hoogleraar ict aan de Universiteit van Amsterdam. De oplossing? “Introduceer een certificaat didactische ict-bekwaamheid op de lerarenopleiding.” Wij spraken Voogt voor de nieuwe podcastserie ‘Onder wetenschappers’. 

Meer lezen over ict-bekwaamheid van leraren? Lees de publicatie op kn.nu/ict-bekwaamheid.

Apr 25, 2018

Onderwijzer Theo Thijssen leefde ruim 100 jaar geleden. Stel dat hij nog zou leven, wat zou hij leerlingen dan bijbrengen? Voor een nieuwe podcastaflevering - waarin Theo Thijssen centraal staat -  spraken wij Roeland Smeets.

Theo Thijssen was behalve onderwijzer ook succesvol auteur. Hij schreef prachtige boeken over onderwijs. Kees de Jongen en De Gelukkige Klas zijn twee van zijn bekendste romans. 

Voor Roeland Smeets, mediathecaris van het Barlaeus Gymnasium in Amsterdam, is Theo Thijssen een voorbeeld en inspiratiebron. Als kenner van Theo Thijssen vertelt hij hoe je met de bril van Thijssen kunt reflecteren op de leerling in de digitale samenleving. 

Mar 26, 2018

Met Mobile Device Management (MDM) beheer je tablets, Chromebooks en laptops in de klas. Hoe werkt dat precies in de praktijk? En hoe ontzorgt MDM-software schoolleiders, ict-coördinatoren en leraren? Beluister de Kennisnet-podcast met ict-coördinator Sander Gordijn voor praktijkverhalen en handige MDM-tips. Je hoort ook adviezen en tips van Els Booij en Koen van der Werf, experts op het gebied van innovatie en ict-infrastructuur. Benieuwd naar de MDM-brochure? Zie: kn.nu/yzm2j

Mar 19, 2018

Menig onderwijsbestuurder mijdt sociale media. Men zegt er de tijd niet voor te hebben. Onderwijsbestuurder Dave Ensberg-Kleijkers kan niet zonder. Hij vertelt erover in een nieuwe aflevering in de podcast-serie 'Onder pedagogen' van Kennisnet.

In deze serie wordt gesproken over een pedagogische inspiratiebron. We reflecteren over de leerling in de digitale samenleving, aan de hand van een bekende naam, iemand van vroeger, of iemand die nog leeft. De inspiratiebron van Dave Ensberg-Kleijkers is geen overbekende naam, maar zijn moeder, Lucia Ensberg-Codfried. Ze werkte als leraar in Suriname, vluchtte naar Nederland omdat haar gezin door het regime met de dood werd bedreigd.

Ensberg-Kleijkers is voorzitter College van Bestuur van stichting Biezonderwijs, een middelgrote onderwijsinstelling in Midden-Brabant, waar bijna 500 medewerkers zich inzetten voor meer dan 1700 leerlingen, vooral kwetsbare leerlingen. 

Feb 15, 2018

Welke invloed hebben platformen, zoals Google en Facebook, op het onderwijs? En hoe ga je daar als school verantwoord mee om? Voor de nieuwe podcastserie ‘Onder wetenschappers’ spraken wij José van Dijck, mede-auteur van het boek ‘De Platformsamenleving’. Ook is ze hoogleraar aan de universiteit van Amsterdam en president van de KNAW.

“In onze offline samenleving liggen de publieke waarden verankerd in instituties, zoals in scholen of ziekenhuizen met bepaalde protocollen over privacy en in nieuwsorganisaties over de accuraatheid van nieuws. Maar is bijvoorbeeld Facebook een verantwoordelijk bedrijf als het gaat om de kwaliteit en accuraatheid van onze nieuwsinformatie? De vraag aan die commerciële bedrijven is: hoe creëren we met jullie die publieke waarden? En hoe doen we dat in het onderwijs? Hun machtsconcentratie is enorm, dus dat lukt je alleen wanneer je de krachten bundelt, bijvoorbeeld door als scholen massa te maken.”

Welke adviezen heeft Van Dijck voor scholen? 

Feb 8, 2018

Hoe bereiden we leerlingen voor op de toekomst? Universiteitshoogleraar van de Open Universiteit Paul Kirschner is duidelijk: focus minder op ict en programmeren en investeer in een kennisbasis, informatiegeletterdheid en -management.

In de nieuwe podcastserie Onder Wetenschappers spreken we met verschillende wetenschappers over digitalisering in het onderwijs. Hoe kijken zij vanuit hun domein naar het gebruik van ict in de klas? Met Kirschner gaan we in op zijn rapport 'Het voorbereiden van leerlingen op (nog) niet bestaande banen'. 

Jan 28, 2018

Scholen kunnen niet langer om privacy heen: 28 januari is de Europese Dag van de Privacy, de Autoriteit Persoonsgegevens start op 29 januari een nieuwe bewustwordingscampagne en in mei treedt strenge privacywetgeving in werking.

Wat betekent dit voor scholen? Wat moeten scholen regelen om privacy op orde te krijgen? En hoe helpen Kennisnet en de sectorraden hierbij?

In deze podcast vertellen adviseurs Job Vos (Kennisnet), Maurits Huigsloot (PO-Raad) en Anne Goris (VO-raad) alles over de nieuwe privacywetgeving, over wat scholen moeten regelen en welke hulpmiddelen Kennisnet en de sectorraden bieden.

Jan 16, 2018

Kijk met verwondering naar het digitale gedrag van leerlingen. Leer leerlingen met verwondering te kijken naar de digitale wereld. Dat is de oproep van Dick van der Wateren, docent op het Eerste Christelijk Lyceum in Haarlem. Van der Wateren is ook praktisch filosoof en auteur van het boek Verwondering.

Volgens hem is het nodig leerlingen - meer dan nu gebeurt - een onderzoekende houding bij te brengen. Dat kan door ze te leren creatief en kritisch te denken. In deze podcast legt hij uit hoe je 'mooie vragen' kunt stellen en gaan we in op 'digitale volwassenheid'.

Zijn tips brengen we in praktijk door met zijn HAVO-leerlingen over hun digitale leven te praten. Dat levert een interessant gesprek op.  

Interviewer: Remco Pijpers van Kennisnet. 

Dec 20, 2017

Een robot in de klas kan veel toevoegen aan het onderwijs op je school. Een robot assisteert, is studieobject en leert leerlingen nadenken over het oplossen van een probleem door het in stapjes op te breken: computational thinking. Maar wat betekent dit voor de leraar? En waarom kan een robot relevant zijn voor het onderwijs? Dat én meer bespreken we in deze podcast. Kennismaken met Tobor? Bekijk de videopodcast

Nov 30, 2017

Micha de Winter, hoogleraar maatschappelijke opvoedingsvraagstukken, vindt onze kijk op kinderen te 'geproblematiseerd'. Hij pleit voor een meer hoopvol perspectief. Hoe geven we aan leerlingen optimisme door in tijden van digitalisering? Remco Pijpers gaat daar met hem over in gesprek in deze nieuwe aflevering in de reeks 'Onder pedagogen'. 

Nov 2, 2017

Digitale geletterdheid vanuit christelijk perspectief: hoe pak je dat aan op school? Volgens Steef de Bruijn, hoofdredacteur van het Reformatorisch dagblad en mede-auteur van het boek 'Pelgrim in medialand', kan het christelijk perspectief op digitale geletterdheid nuttig zijn voor iedereen. Hoe je dit aanpakt, hoor je in deze podcast, een nieuwe aflevering in de reeks 'Onder pedagogen'.

Interviewer: Remco Pijpers, strategisch adviseur digitale geletterdheid van Kennisnet. 

Oct 23, 2017

Blockchain in het onderwijs heeft potentie

Snellere toelating tot vervolgopleidingen met eenvoudigere, veilige administratie, duidelijkheid over het volgen van extra vakken, veilige dossieroverdracht, geen kopietjes meer maken van diploma’s en eenvoudigere en snellere organisatie van stages. Blockchain technologie heeft de potentie om dit mogelijk te maken. In deze podcast hoor je meer over blockchain en wat het kan betekenen voor onderwijs.

Wat is blockchain?

We gebruiken internet al decennia voor het uitwisselen van informatie. Maar voor het uitwisselen van waarde - zoals valuta, rechten op literatuur of het uitreiken van een certificaat of diploma voor een opleiding - is het internet niet veilig genoeg.

Blockchaintechnologie biedt de bouwstenen om ‘digitaal vertrouwen’ vorm te geven. Dit gebeurt op een manier waarbij geen centrale, alles controlerende en vaak vertragende autoriteit nodig is. Gegevens worden op een onveranderbare manier opgeslagen met behulp van encryptie. Blockchain staat bekend als de technologie achter Bitcoin, een digitale valuta waarvoor geen regering of overheid garant staat.

Wat maakt blockchain interessant?
Het enthousiasme voor blockchain is enorm en neemt met de dag toe. Blockchaintechnologie heeft de financiële sector flink opgeschud. In andere sectoren zoals het onderwijs denkt men steeds meer na over de mogelijke toepassingen.


De vraag is wat blockchain zo bijzonder maakt? Duidelijk is dat het vertrouwen in grote, centrale instellingen zoals banken en de overheid onder druk staat. In de digitale wereld werken ze vertragend, rekenen kosten en hun toegevoegde waarde wordt betwijfeld. Bovendien hoor je in het nieuws steeds vaker berichten over fraudezaken, corruptieschandalen en hackpogingen bij banken en creditcardmaatschappijen. We willen graag geloven dat er een goed alternatief is.

Blockchain is die belofte voor veel mensen. Het vervangt vertrouwen door sterke encryptie in een samenwerking van ketenpartijen. Die hoeven elkaar niet te vertrouwen, maar moeten wel bereid zijn om hun keten te herbouwen met de blockchaintechnologie.


Wat kan het onderwijs met de blockchaintechnologie?
De verwachtingen zijn hooggespannen, maar buiten de financiële sector blijft het vooral bij proof-of-concepts, pilots en gedachtenexperimenten.

In het onderwijs zien wij een aantal situaties waarin blockchaintechnologie uitkomst kan bieden. Vooral bij de complexere maatwerksituaties in het onderwijs, zoals bij de registratie en verificatie van behaalde resultaten, is snelheid en nauwkeurigheid geboden. Daarbij zal samenwerking tussen verschillende onderwijsorganisaties steeds vaker voorkomen. Blockchaintechnologie kan dit faciliteren zonder de administratieve last in het onderwijs verder te vergroten.

Een voorbeeld is de registratie van onderwijsresultaten, zoals examencijfers of diploma’s. Vervalsing van de administratie van een school is dan praktisch onmogelijk, zoals het achteraf wijzigen van resultaten. Daarnaast is het mogelijk om toegang tot deze gegevens te verlenen aan alleen de juiste personen. Eenvoudig en veilig.

Moeten schoolbesturen al aan de slag met blockchain?

Voor een enkel bestuur of school heeft het niet zoveel zin om concreet aan de slag te gaan. De kracht van deze technologie zit vooral in het bereik ervan: het gaat erom dat je vertrouwen wilt organiseren tussen veel partijen en daarmee administratieve rompslomp voorkomt. Serieuze en wijdverspreide toepassing van blockchain technologie in het onderwijs zal nog minstens 5 tot 10 jaar duren. Het devies is daarom om de technologie goed te volgen, te participeren in pilots waar relevant en daarmee goed voorbereid te zijn op toepassing van deze technologie in de onderwijsketen.

Beluister de podcast
Meer weten over blockchain? In onze de podcast hoor je meer voorbeelden en gaan we dieper in op het onderwerp.

Sep 25, 2017

Onder leerlingen zijn op de basisschool al grote verschillen te merken op het gebied van digitale vaardigheden, vertelt Ewald van Vliet, voorzitter van de Raad van Bestuur van onderwijskoepel Lucas onderwijs in Den Haag. In de nieuwste Kennisnet-podcast gaat hij in op maatschappelijke ongelijkheid en digitalisering in het onderwijs.

In de veranderende wereld neemt de kans op ongelijkheid toe, merkt hij. Niet alleen heeft de onderwijsinspectie dit in een rapport cijfermatig onderbouwd; zelf ziet hij ook dat de verschillen tussen wel en niet digitaal vaardige kinderen verder toenemen. "Er zijn kinderen die voor het eerst op school komen en nog nooit een computer hebben gezien." In andere wijken ziet hij leerlingen die op hun vierde in staat zijn zelfstandig een computer te bedienen en zaken kunnen opzoeken op internet. "Die verschillen zijn niet of nauwelijks in te halen,” zegt Van Vliet. "Die nemen eerder toe dan af."

Interviewer: Remco Pijpers, strategisch adviseur van Kennisnet. 

Aug 29, 2017

Jean-Jacques Rousseau, de Zwitserse Verlichtingsfilosoof uit de 18e eeuw, heeft grote invloed gehad op hoe er tegen het opvoeden van kinderen wordt aangekeken. Hij is vooral bekend met zijn boek 'Emile’, dat nog steeds wordt gelezen. Wat kunnen we van Rousseau leren over de leerling in de digitale samenleving? We stelden de vraag aan filosoof Daan Roovers. 

"We denken vandaag de dag dat kinderen heel veel aan kunnen", zegt ze. "Dat ze vroeg mondig en vroeg wijs zijn. Maar komt bepaalde informatie niet te vroeg voor ze? Wat kinderen bijvoorbeeld in het Jeugdjournaal zien, kunnen ze totaal niet relateren aan de wereld waarin ze leven. Als ouder of leraar hoef je niet alles bij kinderen weg te houden, maar we kunnen daar wel voorzichtiger in zijn.” 

Jul 12, 2017

 

Digitale geletterdheid is belangrijk voor Leerlingen van Openbaar Onderwijs Groningen (O2G2). Leerlingen werken 4 uur in de week aan hun digitale vaardigheden. Dat geldt voor kleuters maar ook voor leerlingen in 6 vwo.   Hoe dit eruit ziet in de praktijk? Beluister de nieuwste Kennisnet-podcast.

In deze Kennisnet-podcast interviewen we bestuurder Theo Douma, die een jaar geleden begn met de ontwikkeling van een leerlijn digitale geletterdheid. Voor deze podcast bezochten wij ook een van zijn scholen.


Pilots lessen digitale geletterdheid

O2G2 zet stevig in op digitale geletterdheid. In het schooljaar 2016-2017 zijn op 8 scholen verschillende pilots gestart op 8 scholen met lessen in digitale geletterdheid. gestart. Het toekomstbeeld: een leerlijn die start bij de kleuters en doorloopt tot aan de laatste klas van het vwo.

O2G2 benadert digitale geletterdheid als een het geheel van digitale kennis en vaardigheden, die bestaand uit 4 vier componenten: ict-basisvaardigheden, informatievaardigheden, mediawijsheid en computational thinking. “Deze vaardigheden vormen de basis voor van onze leerlijn, waar ook SLO en FutureNL aan meewerken. Je kunt het zien als onze ‘digitale geletterdheid-grondwet’. Het is aan de scholen zelf om te bepalen op welke manier deze componenten in de lessen worden aangeboden.”, zegt Douma.


Geef personeel de ruimte

Wat doet Douma anders dan andere bestuurders? Hij geeft zijn personeel ruimte. “Wat wij niet doen is alles van A tot Z doordenken. Met een plan van aanpak, en het opstellen van teveel doelen, uitgevoerd door schoolleiders en leraren zodat alles over drie jaar alles is geregeld. Die illusie moet je niet hebben. We hebben een doel en een globaal plan, maar we leggen niet teveel vast”.

“Bij de een startbijeenkomst hebben we dan ook gezegd: ‘Je mag fouten maken, echt waar. Sterker nog, als je geen fouten hebt gemaakt, ben je niet tot het uiterste gegaan’. Het is goed om out-of-the-box te denken. Als het goed is voor de leerling, mag je best wat risico’s nemen.”


Ruimte voor creativiteit

Leerkracht Koen Buiter - ook te horen in de podcast - is door Douma aangesteld als ‘deelprojectleider digitale geletterdheid’. Een dag in de week zet hij pilots op bij scholen die bijdragen aan de leerlijn digitale geletterdheid. Buiter heeft de tijd van zijn leven. “Er ontstaan teams van mensen van verschillende scholen. Het bestuur geeft ons veel ruimte voor creativiteit. Dat is erg inspirerend. Ik heb nog nooit zo’n leuke baan gehad.”

Jul 4, 2017

Het Internet of Things en het onderwijs

"Het Internet of Things, het gebruik maken van internet door alledaagse objecten, heeft veel potentie in het onderwijs en veiligheid is het belangrijkste aandachtspunt hierbij". Deze conclusie trekken Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering na hun bezoek aan de SXSW Interactive conferentie in Austin, Texas. In de nieuwe Kennisnet podcast vertellen zij over de laatste ontwikkelingen op  dit gebied.

Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering,  experts bij Kennisnet, houden zich onder andere bezig met het verkennen, analyseren en duiden van nieuwe technologietrends. Ze kijken vooral kritisch naar de toegevoegde waarde van technologie voor (de organisatie van) onderwijs. Op de SXSW Interactive conferentie  bezochten zij sessies over het Internet of Things. Welke inzichten leverde dit op?

De mens als onderdeel van het Internet of Things

“Bij het Internet of Things denk je misschien aan  mogelijkheden om via sensoren het licht te  bedienen, of aan apparaten die energiegebruik in een gebouw  optimaliseren. Als mens kun je ook onderdeel zijn van het Internet of Things: bijvoorbeeld door het dragen van een zogenaamde ‘wearable’, een stuk draagbare technologie op  het lichaam” zegt Van Bruggen.

“Ook is het mogelijk om door middel van deze technologieën emoties te herkennen, feedback te geven aan de drager of software meer te personaliseren. Ook makers van onderwijsproducten oriënteren zich op het gebruik van emotieherkenning. Een spannend gebied waarin het ook van belang is om over ethische grenzen te praten,” stelt Van Bruggen.

Superpowers

‘Wearables’ kunnen ook gebruikt worden om veel informatie te geven.  Booij bezocht een sessie waarin  andere toepassingen van ‘wearables’ gepresenteerd werden. “Deze wearables kunnen je als het ware superpowers geven. Middels Google Glass kunnen brandweermannen bijvoorbeeld informatie ontvangen  van een gebouw dat ze moeten betreden. Door het dragen van handschoenen die zogenaamde haptische feedback (gevoelsmatig en tastbaar) geven aan spieren,  kun je een pianostuk leren spelen.  Deze toepassing wordt ook gebruikt bij  een herstelproces om spieren weer in beweging te brengen, en daarmee  het proces van herstel versnellen”, aldus Booij.

“Veiligheid is een probleem bij het Internet of Things”

Het Internet of Things heeft veel potentie voor toepassing in het onderwijs,  het onderwijsproces en de ondersteunende fysieke infrastructuur. Veiligheid is wel het grootste aandachtspunt. Van Wetering en Van Bruggen bezochten een sessie met Vint Cerf: een vice-president bij Google. Hij wordt ook wel de vader van het Internet genoemd.“Hij maakt zich grote zorgen over de veiligheid van het Internet of Things. Volgens hem is het Internet of Things de grootste ontwikkeling van het internet en is het van groot belang dat we het veiligheidsissue oplossen zodat Internet of Things een succes wordt”, zegt Van Wetering.

Gebruik schoolgebouw beheersen
Concrete mogelijkheden voor het onderwijs zijn het gebruik van deze technologie om het gebruik van een gebouw te optimaliseren. Denk hierbij aan het verminderen van het energieverbruik, het optimaliseren van het gebruik van de ruimte in het gebouw en het bewaken en optimaliseren van het interne klimaat (zuurstof en temperatuur).  

Beluister de podcast met de Kennisnetexperts

Beluister hieronder de Kennisnet podcast of abonneer je via iTunes op de podcasts van Kennisnet. Op kn.nu/kennisnetpodcast vind je een overzicht van eerdere podcasts.

 

Jun 13, 2017

‘’Het gesprek over het digitale leven van leerlingen in het hier en nu, moet veel meer gewicht krijgen.” Dat zegt pedagoog Joop Berding, in gesprek met Remco Pijpers in deze Kennisnet podcast over leerlingen in de huidige digitale samenleving. Berding laat zich hierbij inspireren door pedagoog Janusz Korczak.   

Joop Berding is pedagoog, docent en onderzoeker op Hogeschool Rotterdam en auteur van het boek ‘Ik ben ook een mens’. Daarnaast is hij Korczcak-kenner.

Grondlegger kinderparticipatie

Janusz Korczak was een Poolse-Joodse pedagoog, die ook wel de grondlegger van de kinderparticipatie wordt genoemd. In 1919 formuleerde hij, ver voor het officiële Verdrag over de rechten van het kind, zijn ‘Grondwet over de rechten van het kind’. Daarin staat onder andere:

  • dat een kind recht heeft op de dag van vandaag
  • dat een kind het recht heeft te zijn wie het is.

In 1912 stichtte hij een weeshuis, waarmee hij zijn ideaal in de praktijk bracht. Kinderen betrok hij bij de dagelijkse gang van zaken, onder andere door het instellen van een kinderparlement, en het oprichten van een krant - de eerste ter wereld waarvan de redactie geheel uit kinderen bestond. De geschiedenis van deze ‘kinder-republiek’ kende een verdrietig einde. In 1942 werden alle inwoners van het weeshuis vanuit het getto van Warschau naar Treblinka getransporteerd. Korczak kreeg de kans te ontsnappen, maar hij koos ervoor tot het einde bij de kinderen te blijven.

Wat zou Korczak aanspreken uit onze digitale tijd?

"Korczak was voor het meedoen van kinderen,” zegt Berding. “Hij was iemand die, als hij nu zou leven, de uitvinder kon zijn van sociale media. Hij zou er enthousiast over zijn omdat ze kinderen de mogelijkheid geven zelf internetpagina’s te maken. Zijn krant, de Kleine Revue, zou zeker een Facebook-pagina hebben gekregen. Tegelijkertijd vond hij een kindgerichte en gemeenschapsgerichte cultuur belangrijk, een cultuur waarin kinderen volledig tot hun recht komen. Maar wel binnen een zo rechtvaardig mogelijke samenleving.”  

Berding vraagt zich af of sociale media wel zo kind- en gemeenschapsgericht zijn. “Janusz Korczak zou kritisch zijn. Tellen kinderen werkelijk mee voor sociale media-bedrijven? De advertenties die kinderen over zich heen krijgen, spreken boekdelen.”

 

May 24, 2017

Er zijn steeds meer concrete toepassingen van kunstmatige intelligentie voor het onderwijs. Deze conclusie trekken Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Weterering na hun bezoek aan de SXSW Interactive conferentie in Austin, Texas. In de nieuwe Kennisnet podcast vertellen zij over de laatste ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie en robots.

Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering zijn Kennisnetexperts en houden zich onder andere bezig met het verkennen, analyseren en duiden van nieuwe technologietrends. Ze kijken vooral kritisch naar de toegevoegde waarde van technologie voor (de organisatie van) onderwijs. Op de SXSW Interactive conferentie bezochten zij sessies over kunstmatige intelligentie (artificial intelligence), slimme computers, algoritmen en robots. Welke ontwikkelingen vielen hen op?

Ontwikkeling van slimme robots staat nog in de kinderschoenen
Spraakherkenningstechnologie ontwikkelt zich razendsnel, maar de ‘persoonlijke vaardigheden’ van kunstmatige intelligentie staat nog in de kinderschoenen. Echt menselijk lijkend gedrag vertonen ze nog niet. ”Het schrikbeeld van een slimme supercomputer die de mensheid wil uitroeien, is nog steeds science fiction”, concludeert Els Booij. Dit komt doordat slimme robots en computers vooral werken op basis van informatie die wij mensen ze hebben gegeven en geleerd. Ze ontwikkelen zichzelf vanuit de beginsituatie, geprogrammeerd door mensen.

Michael van Wetering vergelijkt de huidige ontwikkeling van kunstmatige intelligentie met de tijd van de Wright Brothers in de luchtvaart: het komt van de grond, maar onbedoeld stort er ook nog wel eens wat neer. De luchtvaart heeft zich daarna in relatief korte tijd zeer sterk ontwikkeld. Experts zeggen dat dit groeiscenario ook voor kunstmatige intelligentie zeer goed mogelijk is.

Profiteren van slimme computers, algoritmen en robots
Dagelijks maken we allemaal al gebruik van ‘machine learning. Machine learning is een vorm van intelligentie waarbij computers patronen herkennen, en vervolgens uit die patronen leren. “Een voorbeeld is het gebruik maken van een e-mailprogramma of door het uitvoeren van een zoekopdracht op je telefoon via spraakherkenning. Diensten voor e-mail kunnen bijvoorbeeld zelf spam wegfilteren doordat het systeem, door de grote hoeveelheid e-mail die het verwerkt, kenmerken van spam e-mails heeft leren herkennen” vertelt Wietse van Bruggen.

Binnen het onderwijs zijn al veel oefen- en toetsprogramma’s in gebruik die zich slim aanpassen aan het niveau van de leerling. Michael van Wetering ziet in de nabije toekomst mogelijkheden op het gebied van stelopdrachten. ”Deze zijn essentieel in de taalontwikkeling van leerlingen, maar kosten veel tijd om na te kijken. Tekstanalyse en feedback inspreken en deze om laten zetten naar tekst zou je door middel van kunstmatige intelligentie kunnen uitvoeren. Dit levert de leraar veel tijdwinst op en leerlingen krijgen sneller feedback.” Andere mogelijkheden liggen op het gebied van ‘factcheckers’: slimme computerprogramma’s die uitspraken in film of tekst op waarheid kunnen beoordelen. In het kader van mediawijsheid en kritisch nadenken in een wereld vol alternatieve feiten, is dit een zeer waardevolle toepassing van kunstmatige intelligentie, denkt Els Booij.

Risico’s kunstmatige intelligentie
We moeten toe naar een situatie waar we nog steeds begrijpen hoe  kunstmatige intelligentie tot een bepaalde conclusie komt, vindt Michael van Wetering. Dat betekent dat deze slimme computers ons op een simpele manier moeten uitleggen hoe ze een heel complexe opdracht hebben uitgevoerd. Op deze manier gaan we niet blind af op de conclusie die kunstmatige intelligentie trekt. Zo wordt kunstmatige intelligentie meer ‘aanvullende intelligentie’ (augmented intelligence), waarbij computers ons helpen bij het maken van de juiste beslissingen, in plaats van dat ze het werk van ons overnemen.

Wietse van Bruggen ziet ook nog wel andere gevaren. ”Je kunt kunstmatige intelligentie bijvoorbeeld ook foute dingen aanleren, zodat deze bijvoorbeeld een stopbord als een voorrangsbord interpreteert. Dit soort risico’s worden gelukkig onderkend door vooraanstaande onderzoekers op dit gebied. Zij gaan daarom ook actief aan de slag met dit soort vraagstukken”.

Beluister de podcast met de experts van Kennisnet
Beluister hieronder de Kennisnet podcast of abonneer je via iTunes op de podcasts van Kennisnet. Op kn.nu/kennisnetpodcast vind je een overzicht van eerdere podcasts.

Apr 19, 2017

Technologie is geen vereiste voor onderwijs dat rekening houdt met de individuele behoeften van leerlingen, maar bespaart wel tijd. Deze conclusie trekken Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering naar aanleiding van hun recente bezoek aan de SXSWedu conferentie in Austin, Texas. Welke indrukken en inzichten hebben zij daar nog meer opgedaan? In deze Kennisnet-podcast vertellen zij over technologie die gepersonaliseerd leren ondersteunt.

Els Booij, Wietse van Bruggen en Michael van Wetering zijn experts bij Kennisnet en houden zich onder andere bezig met het verkennen, analyseren en duiden van nieuwe technologietrends. Ze kijken vooral kritisch naar de toegevoegde waarde van technologie voor (de organisatie van) onderwijs. Op de SXSWedu-conferentie vielen hen de volgende ontwikkelingen op.

Edbots beantwoorden vaakgestelde vragen en activeren leerlingen
Chatbots worden meer en meer ingezet door bedrijven die contact onderhouden met grote groepen klanten met vragen over producten of in administratieve processen. Deze toepassing staat in het onderwijs bekend onder de naam ‘Edbots’. Deze Edbots blijken succesvol bij het beantwoorden van vragen van leerlingen over hun opleiding, dit doen zij 24/7. Ook werken deze Edbots heel goed bij het stimuleren van leerlingen om net-op-tijd lesvoorbereiding te doen. Wietse vertelt bovendien hoe Edbots de ‘summer melt’ - vastlopende leerlingen in taaie inschrijfprocessen voor vervolgopleidingen – kunnen verlichten.

Virtual Reality: interessante technologie, terughoudend met toepassing in onderwijs
Hoewel VR (virtual reality) interessante technologie is, ontbreekt vooralsnog bewijs dat de technologie leeropbrengsten verhoogt. Daarnaast heeft de technologie vervelende bijeffecten, zoals misselijkheid en desoriëntatie, waar fabrikanten van de headsets ook voor waarschuwen. Zij adviseren beperkte toepassing bij kinderen onder de 12 jaar. Els Booij concludeert op basis van diverse presentaties bij SXSWedu dat de technologie zeker potentieel heeft maar dat vooralsnog terughoudendheid past bij de toepassing in het onderwijs.

Het gaat (weer) om onderwijs, ondersteund door technologie
Wietse van Bruggen ziet bij deze conferentie een breed publiek van onderwijsmensen, onderzoekers en kleine en grote marktpartijen die met elkaar in dialoog gaan over onderwijs en de bijdrage die technologie daaraan kan leveren. Zo’n dialoog is zeer waardevol maar helaas ook nog zeldzaam.
Tot haar spijt zag Els Booij geen verrassende nieuwe toepassing van technologie, hoewel we daaruit ook kunnen concluderen dat we in Nederland/Europa goed op de hoogte zijn van de belangrijkste ontwikkelingen.
Michael van Wetering constateert dat het Amerikaanse onderwijs zeer volwassen omgaat met de technologiemarkt door nadrukkelijk producten te selecteren die bewezen resultaten opleveren. Daarbij worden goede afspraken gemaakt over het eigendom van de data van leerlingen en leraren. Het onderwijs gaat bovendien pragmatisch om met innovatieve producten waarvan in eerste instantie vooral kwalitatieve resultaten beschikbaar zijn, het kwantitatief onderzoek komt immers pas beschikbaar als technologie enige tijd wordt toegepast.

Meer weten over de SXSWedu conferentie?
Beluister hieronder de Kennisnet podcast of abonneer je via iTunes op de podcasts van Kennisnet. Op kn.nu/kennisnetpodcast vind je een overzicht van eerdere podcasts.

Apr 7, 2017

De discussies over technologische toepassingen in de klas gaan volgens pedagoog Pedro de Bruyckere niet zozeer over techniek als wel over pedagogiek. “Het gaat eerder over vragen als ‘Hoe kun je een kind meer zeggingskracht geven?’ en ‘Hoe kun je een leerling meer autonoom laten werken?’,” legt hij uit in de Kennisnet podcast over digitale geletterdheid.

 Pedro De Bruyckere ( http://xyofeinstein.be/) is pedagoog en jongerenonderzoeker aan de Arteveldehogeschool in Gent. Hij schreef diverse boeken over de jongerencultuur, waaronder ‘Jongens zijn slimmer dan meisjes’ (2013) en ‘Meisjes kijken – meisjescultuur in de spiegel’ (2013).

Zijn boek Ik was 10 in 2015 publiceerde hij samen met collega Bert Smits. Hierin beschrijven zij de tendensen die invloed hebben op de levens van kinderen en jongeren.

Voor technologie in het onderwijs ziet De Bruyckere vooral een ondersteunende rol, legt hij in de podcast uit. De discussies over technologische toepassingen in de klas gaan volgens hem niet zozeer over techniek als wel over de manier van lesgeven: “Als je er op een afstand naar kijkt, merk je dat het eerder gaat over vragen als ‘Hoe kun je een kind meer zeggingskracht geven?’ en ‘Hoe kun je een leerling meer autonoom laten werken?’,” legt hij uit. Pedagogische discussies, noemt hij dit, waarbij het in feite gaat over ervoor zorgen dat kinderen zijn voorbereid op de toekomst. ”Je kunt ook werken met moderne technologie en  toch compleet ouderwets lesgeven, zonder dat er iets van gepersonaliseerd werken bij komt.”

Zo is hij ook niet onverdeeld positief over programmeren als vak in het onderwijs. “Volgens mij is er verwarring over of het een doel is of een middel,” zegt hij. Zolang het bedoeld is om kennis te maken met programmeren als vak, staat De Bruyckere erachter. Dat verandert zodra het een middel wordt om vaardigheden als probleemoplossend vermogen te verwerven, omdat daar meerdere methoden voor zijn.

Veel relevanter vindt hij het dat kinderen andere dingen leren. In de podcast gaat De Bruyckere in op het model van Unesco, met vaardigheden die leerlingen moeten leren voor de wereld van morgen. Samengevat gaat het om leren weten, leren ageren, leren samenleven en leren jezelf te zijn. De Bruyckere voegde daar ‘leren kiezen’ aan toe. Hij denkt dat dit nodig is vanwege de overvloed aan keuzemogelijkheden die kinderen hebben terwijl hun tijd beperkt is. “Hoe geef je aan kinderen mee dat niet alles kan? En hoe maak je goede afwegingen?”

Hij verwacht dat pedagogische discussies in de komende jaren gaan over de vraag hoe we jongeren de drie ingrediënten kunnen geven die zij nodig hebben voor hun ontwikkeling: ruimte, tijd en vergeten. ”Vroeger was de school de plek van de vrije tijd, de vrije ruimte,” zegt De Bruyckere. Vandaag de dag staan deze onder druk, constateert hij, bijvoorbeeld vanwege prestatiedruk.

Mar 20, 2017

“Heb een open relatie met je leerlingen en heb vertrouwen in ze. Het komt allemaal goed met ze, ook op internet.” Dat zegt Bart Ongering in de Kennisnet-podcast. Ongering staat beter bekend als ‘Meester Bart’. Op 30 maart is hij keynote-spreker op het VO-congres 2017.

Bart Ongering (35) is docent Engels op de Open Schoolgemeenschap Bijlmer in Amsterdam Zuidoost. Daarnaast is hij mentor van een examenklas en zorgmentor voor leerlingen met problemen. Maar hij is ook schrijver, met een column in de krant Trouw. Een verzameling columns is gebundeld in het boek ‘Meester Bart op zijn best’. En dan heeft hij ook nog duizenden volgers op Twitter en Facebook.

Hoe krijg je als leraar grip op leerlingen en hun digitale leefwereld?
"Het begint met je er bewust van zijn dat je leerlingen in een andere tijd opgroeien. Ze weten niet beter dan dat er internet is. Het is vanzelfsprekend voor ze. Ik ben 35 jaar. Wij kregen internet thuis in 1998. Voor ons is internet dus pas later in ons leven gekomen. Je hoeft leerlingen niet meer te leren hoe ze op internet gaan. Veel basisvaardigheden doen ze als vanzelf op. Je moet het meer met ze hebben over hoe je communiceert. Hoe stel je een goede e-mail op? Welke taal gebruik je? Welke boodschap wil je vertellen?

"Maar het is niet alleen internet. De leerlingen van nu zijn opgegroeid na de aanslagen op de Twin Towers 11 september 2001. Na de komst van de euro. Het is een andere generatie.
"Zelf zit ik op Facebook en Twitter, maar de leerlingen hebben me geleerd wat SnapChat is en hoe dat werkt. Daar had ik ze hard bij nodig. Dat was wel een reality-check: ‘O ja, meester Bart wordt ook ouder.’ Haha. Als leraar mag je ook je zwakte laten zien.

Wat speelt er bij leerlingen op internet? Wat hoor je als mentor?
"Ik vraag aan het begin van het schooljaar wie actief is op sociale media, en natuurlijk steekt iedereen zijn vinger op. Dan zien ze dat ze dat met elkaar gemeen hebben. Het mooie aan mentor zijn is dat je een vertrouwensband met je leerlingen kunt opbouwen. In mijn mentorles zijn sociale media een vast item.

“Ik praat met leerlingen over hoe je met elkaar omgaat in een groeps-app. Dat doe ik niet door te zeggen wat normaal en niet normaal is. Ik stel ze vragen. Ik vraag: ‘Wat vinden jullie normaal en niet normaal?’ Ze weten dat donders goed. Door daar in een open sfeer over te praten, kom je heel ver. Het is goed dat kinderen van elkaar horen wat hun ervaringen zijn. Meestal zijn ze de groeps-app al begonnen in groep 8. Ze hebben een verleden met elkaar. Ze zijn vaak al heel veel ervaringen rijker. En door ze te laten praten, merken ze hoeveel overeenkomsten ze hebben met elkaar.

“Als er problemen zijn, dan spelen die zich niet meer zozeer af in de pauzeop het schoolplein, maar via sociale media, op smartphones. Er wordt geroddeld, of leerlingen zijn verliefd en er worden dingen gezegd die ze beter niet hadden kunnen zeggen. Maar wij volwassenen kunnen ons daar soms te druk over maken. Ja, tieners maken fouten. Ze hebben woorden via sociale media, maar heel snel daarna staan ze weer samen op het voetbalveld, alsof er niks aan de hand is.Kinderen hebben een dikkere huid dan we vaak denken.”

Over de podcastserie 'Onder pedagogen'
In de podcastserie 'Onder pedagogen' gaat Remco Pijpers in gesprek met mensen uit het onderwijs over de leerling in de digitale samenleving. Dat doet hij vanuit een pedagogisch perspectief. Elke aflevering staan hij en zijn gast stil bij het perspectief van een invloedrijke pedagoog of denker.

Beluister hieronder de podcast of abonneer je via iTunes op de podcasts van Kennisnet.

1 2 3 4 Next »